آنگه گفت : * ( وَلَنِعْمَ دارُ الْمُتَّقِينَ ) * ، و مخصوص بالمدح بيفگند از كلام ، لدلالة المعنى عليه ، و التّقدير : و لنعم دار المتّقين الجنّة ، چنان كه مقدّر است آن جا كه : و لبئس مثوى المتكبّرين النّار ( 1 ) ، و نيك سراست ( 2 ) متّقيان و پرهيزكاران را بهشت . آنگه وصف كرد آن بهشت را گفت : * ( جَنَّاتُ عَدْنٍ ) * ، و رفع او بر بدل * ( دارُ الْمُتَّقِينَ ) * ، است ، و روا بود كه مخصوص بالمدح او باشد چنان كه نعم عون الرّجل غلام زيد . بهشتهاى مقام ، و « عدن » اقامت باشد يقال : عدن بالمكان اذا اقام به ، * ( يَدْخُلُونَها ) * ، كه اين ( 3 ) پرهيزكاران در آن جا شوند . و از صفت او آن است كه از زير ( 4 ) درختان او جويها مىرود . * ( لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ ) * ، ايشان را باشد در آن جا هر چه خواهند ، كقوله تعالى : لكم فِيها ما تَشْتَهِيه الأَنْفُسُ وَتَلَذُّ الأَعْيُنُ . ( 5 ) * ( كَذلِكَ يَجْزِي اللَّه الْمُتَّقِينَ ) * ، چنين پاداشت دهد خداى متّقيان را . * ( الَّذِينَ ) * ، محلّ او نصب است بر صفت ( 6 ) متّقيان آنان كه فريشتگان جان ايشان بردارند * ( طَيِّبِينَ ) * ، در آن حال كه ايشان پاكيزه باشند و نصب او بر حال است از مفعول : * ( يَقُولُونَ ) * ، گويند فريشتگان ايشان را كه : سلام بر شما باد ! در بهشت شوى به آنچه ( 7 ) كرده‌اى از ايمان و عمل صالح . و در هر دو ( 8 ) دليل است بر آن كه جزا و ثواب ( 9 ) و عقاب بر عمل است ( 10 ) ، في قوله : * ( بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) * ، جماعتى مفسّران گفتند : سبب نزول آيت ( 11 ) آن بود كه مشركان عرب در ايّام موسم مردان را بر راهها نشانده بودندى ( 12 ) تا مردمانى كه از احياى ( 13 ) عرب آمدندى ايشان را تنفير ( 14 ) افگندندى از رسول - عليه السلام - پس چون ايشان گفتندى ( 15 ) كفّار مكّه را كه : * ( ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ ؟ ) * ، ايشان گفتندى : * ( أَساطِيرُ الأَوَّلِينَ ) * ، و چون به مكّه آمدندى و ( 16 )

--> ( 1 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : جهنّم . ( 2 ) . جميع نسخه بدلها : سرايى است . ( 3 ) . آج ، لب : اى . ( 4 ) . قم : در زير . ( 5 ) . سورهء زخرف 43 آيهء 71 ، با اندكى تفاوت . ( 6 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : وصفت . ( 7 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : با آنچه . ( 8 ) . جميع نسخه بدلها آيت . ( 9 ) . قم : جزا از ثواب ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : جز از ثواب . ( 10 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : بود . ( 11 ) . قم : اين آيات . ( 12 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : بودند . ( 13 ) . آج ، لب : كه احياى . ( 14 ) . قم : سفير ، آط : بنفير ، آج ، لب : بنفير . ( 15 ) . آز : گفتند . ( 16 ) . جميع نسخه بدلها : ندارد .